Μήπως έχεις burnout;

Συμβαίνει σε όλους και όλες.

Είναι κάποιες μέρες που η κούραση είναι μεγάλη, αλλά φυσιολογική.

Είναι όμως και κάποιες μέρες που όσο κι αν ξεκουράζεσαι, παραμένεις κουρασμένος/-η.

Αν νιώθεις συνεχώς κουρασμένος/-η ή χωρίς κίνητρο για να κάνεις το οτιδήποτε, ίσως δεν πρόκειται απλά για κούραση και στρες.   Ίσως πρόκειται για burnout.

Τι είναι το burnout;

Το burnout είναι μια κατάσταση σωματικής, ψυχικής και συναισθηματικής εξουθένωσης.

Συνήθως σχετίζεται με τη δουλειά, αλλά μπορεί να επηρεάσει και άλλους τομείς της ζωής σου.

Σε αντίθεση με το απλό στρες όπου αισθάνεσαι υπερφόρτωση, στο burnout αισθάνεσαι ένα κενό. Στο burnout, το στρες είναι μόνιμο, παρόν σε κάθε στιγμή της ημέρας σου. Ακόμα και οι πιο απλές υποχρεώσεις σού φαίνονται βουνό και όσο χρόνο και αν πάρεις για να ξεκουραστείς, καταλήγεις πάλι κουρασμένος/-η.

Οι αιτίες του burnout

Σε μία πρόταση, οι αιτίες που προκαλούν το burnout βασίζονται στην εξίσωση: υπερβολικές απαιτήσεις - λίγοι πόροι. Πιο αναλυτικά, το burnout προκαλείται από:

• Υπερβολικό φόρτο εργασίας : Όταν ένα άτομο εργάζεται πολλές ώρες χωρίς διάλειμμα, κάτω από συνεχή πίεση για υψηλή απόδοση. Έτσι, το σώμα και το μυαλό δεν προλαβαίνουν να ξεκουραστούν, οδηγώντας σε εξάντληση.

• Έλλειψη work-life balance : Ίσως το πιο ιερό πράγμα που διακυβεύεται αυτήν τη στιγμή στον εργασιακό χώρο είναι η ισορροπία μεταξύ δουλειάς και προσωπικής ζωής, το λεγόμενο work-life balance . Είναι το σημείο στο οποίο η δουλειά -αν δεν κατακτά πλήρως- παρεμβαίνει στον προσωπικό σου χρόνο και δεν υπάρχει χρόνος για την οικογένεια, τους φίλους και τα χόμπι σου.

• Έλλειψη ελέγχου : Το burnout προκαλείται από την αδυναμία , την αβεβαιότητα και την απογοήτευση όταν ένα άτομο δεν έχει πια λόγο στις αποφάσεις που το αφορούν και δεν μπορεί να ελέγξει το πρόγραμμα εργασίας του ή τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει. Είναι το γνωστό αίσθημα «πηγαίνω στη δουλειά και δεν ξέρω τι ώρα θα φύγω» .

• Συναισθηματική πίεση : Η συνεχής ανάγκη για υψηλή απόδοση σε συνδυασμό με δουλειές που έχουν στη φύση τους έντονη επαφή με κόσμο, οδηγούν με τη σειρά τους στην πιο γρήγορη εξάντληση του ατόμου.

• Τοξικό εργασιακό περιβάλλον : Ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον με συνεχείς συγκρούσεις με συναδέλφους ή προϊσταμένους, θέτει το άτομο σε μια κατάσταση μόνιμης έντασης.

• Προσωπικοί παράγοντες : Μπορεί η δουλειά να είναι η βασική αιτία, όμως πολλά άτομα έχουν κάποια χαρακτηριστικά που τα καθιστούν πιο επιρρεπή στο burnout . Για παράδειγμα, τα άτομα που είναι τελειομανή, δεν επιτρέπουν στον εαυτό τους το περιθώριο λάθους, έχοντας μονίμως υψηλές προσδοκίες από τον εαυτό τους. Αντίστοιχα είναι και οι “people pleasers”, τα άτομα δηλαδή που δυσκολεύονται να βάλουν όρια και να πουν «όχι».

Σημάδια ότι έχεις burnout

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε πως το burnout δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Χτίζεται σταδιακά.

Το βασικότερο σημάδι είναι πως υπάρχει ένα συνεχές, παρατεταμένο στρες που δεν φεύγει . Αντιθέτως, γίνεται όλο και πιο έντονο. Τα πιο κοινά σημάδια:

• Αυξημένο άγχος & ευερεθιστότητα

• Προβλήματα ύπνου & πέψης

• Πονοκέφαλοι & μυϊκοί πόνοι

• Συνεχές αίσθημα κούρασης

• Δυσκολία συγκέντρωσης

• Αποστασιοποίηση & συναισθηματικό «μούδιασμα»

• Έλλειψη κινήτρου & αποφυγή ευθυνών

• Δυσκολία διαχείρισης καθημερινών καταστάσεων

Αν αναγνωρίζεις κάποιο από τα παραπάνω σημάδια, είναι σημαντικό να σκεφτείς αν είσαι ικανοποιημένος/-η από την εργασία σου ή αν χρειάζεται να προχωρήσεις σε μια αλλαγή καριέρας και να κάνεις restart επαγγελματικά. Τρόποι αντιμετώπισης Το θετικό είναι ότι υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης για το burnout.   Ωστόσο, πρόκειται για μια αποκατάσταση χρονοβόρα, που απαιτεί στοχευμένες κινήσεις και οριοθέτηση.

Είναι σημαντικό σε αυτήν τη διαδικασία να θυμάσαι πως για την αντιμετώπιση του burnout δεν υπάρχει μια τέλεια λύση, αλλά μικρά, σταθερά βήματα.

Read also

Career Advice

Αλλαγή καριέρας: Πώς να κάνεις restart επαγγελματικά

Τι μπορείς να κάνεις:

• Αναγνώρισέ το : Η αναγνώριση της κατάστασής σου είναι το πρώτο και πάρα πολύ σημαντικό βήμα για να αντιμετωπίσεις το burnout. Αισθάνεσαι μόνιμα κουρασμένος/-η; Αναγνώρισέ το, δεν είναι αδυναμία.

• Βάλε όρια : Η οριοθέτηση είναι το 70% της αντιμετώπισης. Μην επιτρέποντας στους γύρω σου να υπερβαίνουν τα όριά σου και λέγοντας «όχι» όπου χρειάζεται, θα δεις πως θα ηρεμήσεις εσωτερικά και ουσιαστικά. Μην απαντάς σε emails εκτός ωραρίου, αποσυνδέσου πραγματικά όταν βρίσκεσαι σε άδεια , κάνε μικρά διαλείμματα.

• Ζήτα βοήθεια : Η βοήθεια μπορεί να έρθει από δύο πλευρές. Η πρώτη είναι οι συνάδελφοί σου στους οποίους μπορείς να επικοινωνήσεις ότι έχεις υπερφορτωθεί και χρειάζεσαι βοήθεια. Η δεύτερη είναι η ψυχοθεραπεία . Ένας ή μία επαγγελματίας ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσει να βρεις τους μηχανισμούς και την αυτογνωσία σου, να θέσεις τα όριά σου και να αντιμετωπίσεις μόνιμα -αλλά και να προλάβεις- ένα επόμενο burnout.

Ακόμα όμως και αν οι συνθήκες είναι τέτοιες που δεν σου επιτρέπουν να απομακρυνθείς, μπορείς να κάνεις μερικές μικρές πράξεις αυτοφροντίδας, όπως να:

• Πάρεις 2 λεπτά μέσα στη μέρα -ιδανικά στον ήλιο- και να πάρεις βαθιές αναπνοές

• Κάνεις πιο αργά και ήρεμα τις απλές κινήσεις την καθημερινότητας: δεν χρειάζεται να πλένεις με μανία τα δόντια σου ούτε να περπατάς γρήγορα χωρίς λόγο

• Κάνεις μικρές διατάσεις

• Αφήσεις το κινητό και να βγεις στον ήλιο: Η βιταμίνη D βελτιώνει τα επίπεδα ενέργειας αλλά και ψυχικής διάθεσης σε αντίθεση με το doom-scrolling

• Πεις μικρά «όχι», ακόμα και αν αυτό είναι σε μια έξοδο γιατί χρειάζεσαι χρόνο μόνος ή μόνη σου για να ξεκουραστείς

Δεν χρειάζεται να περιμένεις τον «ελεύθερο χρόνο».

Δημιούργησέ τον, θέσε όρια και απόλαυσε τις δικές σου ήρεμες στιγμές.

Γιατί η αλήθεια είναι πως δεν θα ξεπεράσεις το burnout με μια τεράστια αλλαγή. Είναι οι μικρές αλλαγές που θα φέρουν τη μεγάλη διαφορά.

Και να θυμάσαι. Το burnout δεν σημαίνει ότι απέτυχες.

Σημαίνει ότι πιέστηκες για πολύ καιρό χωρίς την υποστήριξη ή την ανάκαμψη που χρειαζόσουν.

Οπότε, ανάπνευσε, ζήτα βοήθεια, θέσε όρια και θα ξαναβρείς την εσωτερική ενέργεια και την ισορροπία σου!